نحوه قانونی‌کردن ربا

0
http://reba.ir/?p=5981
بانک‌هایی که امروز دورتادور ما را فراگرفته‌اند، در سیاست‌گذاری‌های خود حق مردم را در درجه‌های دوم اولویت قرار می‌دهند و حق خدا را نیز به‌کلی فراموش کرده‌اند. در مطلب زیر، قصد داریم به یکی از سازوکارهای معیوب در سیستم بانکی بپردازیم که به بانک‌ها اجازه می‌دهد با سپرده‌های مردم به دیگران ربا دهند و با سود آن برای خود شعبه‌های بسیار تأسیس کنند.

یکی از روش‌­هایی که بانک‌ها با استفاده از آن به سود بیشتر می­‌رسند، سیستم وام‌دهی آن‌هاست. برای فهم این سیستم که در ایران نیز اجرا می‌شود، به شرح شکل زیر می­‌پردازیم:

شما وقتی پولی را در حساب بانکی خود به قصد گرفتن سود سپرده­‌گذاری می­‌کنید، این‌طور استدلال می­‌کنید که بانک حساب­‌های سپردۀ کوچک را جمع کرده و در مواردی همچون صنایع، خدمات، عمران و آبادانی کشور سرمایه‌گذاری می­‌کند؛ اما این تصور اشتباه است. دلیل ساده بر این مدعا آن است که بانک به شما سود ثابت م‌ی­دهد؛ درحالی‌که هنوز پول شما را سرمایه‌گذاری نکرده و تا رسیدن به سود بسیار فاصله است. پس چطور از همان روز اول به شما سود مشارکت روزانه می­‌دهد (همین یک استدلال ساده نیز برای شبهه‌ناک‌بودن سود سپرده کافی است). بانک‌­ها برای رسیدن به سود مدنظر خود ابتدا معمولاً پول­‌های خورد شما را جمع‌آوری کرده و سپس براساس مدل بانکداری فرکشنال رزرو (Fractional Reserve Banking) عمل کرده که طبق آن بانک باید مبلغ ده درصد کل پولی را نگه دارد که می­‌خواهد سرمایه‌گذاری (وام) کند و مابقی را وام می­‌دهد؛ اما نه یک بار. برای فهم این سازوکار با اعداد فرضی مثالی را توضیح می­‌دهیم. به‌طور مثال؛ بانک هزار واحد پول اولیۀ خود را که شخص اول سرمایه‌گذاری کرده (این پول می­تواند جمع چند حساب باشد) به دو قسمت ۱۰۰ واحدی (همان ده درصد) و ۹۰۰ واحدی (همان نود درصد) تقسیم می­‌کند. سپس ۱۰درصد را برای گردش مالی خود نگه‌داشته و مابقی را به افرادی خاص و به مقداری بسیار زیاد وام می‌دهند (این روزها زیاد دربارۀ این دسته از بدهکاران کلان بانکی می­‌شنویم) و چون فرد موردنظر این پول را از سیستم بانکی خارج نمی­‌کند و اصولاً مقدور و عقلانی هم نیست، دوباره این پول به سیستم بانکی برمی‌گردد و فرد وام‌گیرنده در هنگام خرج‌کردن پول از چک و کارت‌بانک و امثال آن استفاده می­‌کند. پس عملاً پول وام داده‌شده از حسابی به حساب دیگر و بانک به بانک دیگر می­‌رود و از سیستم بانکی خارج نمی‌­شود.

حال، جالب اینجاست که بانک با پولی که پس از وام‌دادن شخص دوباره در حساب خود در نزد بانک قرار داده، به‌عنوان سپردۀ جدید نگاه می­‌کند، نه به‌عنوان پولی که یک‌بار وام داده است. با این فرض، دوباره بانک ۱۰درصد سپردۀ جدید (همان ۹۰۰ واحد) را که یک‌بار وام داده است، نگه ‌داشته؛ یعنی ۹۰ واحد و  بقیه را که معادل ۸۱۰ واحد می­‌شود، وام می‌­دهد و شخص سوم نیز این وام گرفته‌شده را از سیستم بانکی خارج نمی­‌کند و فقط در حساب خود قرار می‌­دهد و بانک نیز دوباره این پول را سپردۀ جدید درنظر گرفته و عمل وام‌دادن را تا جایی ادامه می­‌دهد که عملاً هزار واحد ابتدایی تبدیل به ۱۰هزار واحد می­‌شود. در این سیستم دو نکته مورد توجه است. اول آنکه در اینجا بانک هزار واحد پول خود را تبدیل به هزار واحد پول به‌علاوه ۹هزار واحد اعتبار کرده و نزد خود درحال‌حاضر ۱۰هزار واحد پول و اعتبار دارد و دوم اینکه به شخص اول که سپرده‌گذاری کرده، یک‌بار سود می‌­دهد؛ ولی با این روش از پول شخص سپرده‌گذار ده­‌ها بار سود وام داده شده را می‌­گیرد و این خود یعنی ربای سازمان‌یافته.

تولید ۹هزار واحد پولی از هیچ یا همان خلق پول از هیچ، معضلی است که امروزه برای آن هیچ راه‌حلی وجود ندارد. ما در زمانی زندگی می­‌کنیم که به‌وضوح، می‌­توانیم درک کنیم چرا قرآن حکیم مردم را از گرفتن و دادن ربا منع می­‌کند. طبق آمار ارائه‌شده توسط بانک جهانی کل بدهی­‌های کشورها به یکدیگر و سیستم بانکی در حدود شصت تریلیون دلار بوده؛ ولی میزان کل پول موجود در کرۀ زمین در حدود چهل‌وپنج تریلیون است. این یعنی معادل پانزده تریلیون واحد پولی بدهی وجود دارد که برای آن پولی وجود ندارد. سؤالی که به ذهن می‌رسد، این است که چه‌طور پولی که وجود ندارد را بدهکار هستیم؟ در جواب باید گفت سیستم ربای سازمان‌یافته دلیل آن است. به‌همین دلیل، خداوند می­‌فرماید که در مقابل پولی که قرض می­‌دهید، طلب بیشتر از مال قرض داده‌شده نکنید. لازم به یادآوری است که خداوند عمل ربادادن را جنگ با خود می‌­داند (مقایسه شود با کیفر دیگر گناهان ازجمله کفر). این‌چنین است که در شهرها مجلل­‌ترین و بلندترین ساختمان‌­ها متعلق به بانک‌­ها می‌­شود و این یک نمونه از روش­‌هایی است که به‌وسیلۀ آن این نهاد واسط اولیه، به چنین سیستم قدرتمند و فاسدی تبدیل شده است. در نقد همین روش­‌هاست که آیت‌الله جوادی آملی ۸۰درصد سیستم اقتصادی فعلی را ربوی می‌­دانند.

دیدگاه شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر می‌گذارد

اطلاع‌رسانی
avatar
wpDiscuz