راه‌های شناسایی و مقابله با ربا

5
http://reba.ir/?p=3576
dollar stacks

ایکنامحمد‌علی احسانی مطرح کرد: هم‌فکری مراجع دینی و اقتصاددانان؛ لازمه تشکیل اقتصاد با ثبات و غیرربوی

نظام اقتصادی غرب در خیلی از موارد با سیستم اقتصادی اسلام سازگار است و وظیفه اقتصاددانان تبیین و ارائه آن به مراجع است؛ با هم‌فکری که اوایل انقلاب میان مراجع و اقتصاددانان اتفاق افتاد، اتفاق‌نظر حاصل شد، اما متأسفانه امروزه، این دو گروه از هم جدا هستند.

محمد‌علی احسانی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه مازندران، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به بحث درباره لزوم تعریف نوین از مسئله ربا و مسئله تغییر در تعریف ,ربا, با توجه به تغییر ماهیت پول، اظهار کرد: من با این نظر که باید تعریف از ربا تغییر پیدا کند، موافق نیستم، چون تعریف ربا کاملاً روشن است، بدین معنی که هر اضافه‌ای در ,قرض,، ربا است.

هم‌فکری مراجع و اقتصاددانان؛ لازمه تشکیل اقتصاد باثبات و غیر ربوی

وی افزود: در عین حال، بیشترین چیزی که ما اکنون نیاز داریم، این است که به قول شهید مطهری(ره) شاید بر ما لازم باشد در مورد کلیت نظام سرمایه‌داری حکمی را صادر کنیم که آیا می‌توانیم سیستم اقتصادی سرمایه‌داری را بپذیریم یا خیر. به گمان من در مورد سیستم مالی و بانکداری غرب که زیر‌مجموعه‌ای از سیستم سرمایه‌داری است، ما ابتدا به این نیاز داریم که این نظام اقتصادی را به خوبی بشناسیم و بعد سازگار مبنای این نظام را با اسلام بررسی کنیم.

احسانی ادامه داد: نظام اقتصادی غرب در خیلی از موارد با سیستم اقتصادی اسلام سازگار است و وظیفه اقتصاددانان این است که این را تبیین کنند و در اختیار مراجع قرار دهند و اگر مراجع هم هم‌فکری لازم را با اقتصاددانان داشته باشند، اتفاق‌نظر حاصل می‌شود. اوایل انقلاب این مشارکت و هم‌فکری اتفاق می‌افتاد، اما متأسفانه امروزه، این دو گروه از هم جدا هستند.

باید نظام مالی غرب به درستی موضوع‌شناسی شود

نکته اصلی این است که باید موضوع‌شناسی خوبی در بحث نظام مالی و مخصوصاً ,بانکداری, صورت بگیرد و مراجع بتوانند به این سیستم به عنوان یک کل نگاه کنند و نظر بدهند. اصل بانکداری‌ها در غرب، تقریباً با ,مضاربه, مورد استفاده در بانکداری ایران، یکی است. باید این را در اختیار مراجع قرار دهیم و نظر آنان را در این مورد جویا شویم.

وی ادامه داد: بانکداری می‌تواند چیزی به نام ,سپرده, را به وجود آورد که هم ,سود حلال, در اختیار صاحب سپرده قرارمی‌دهد و هم این‌که مشتریان هر وقت که بخواهند، می‌توانند سپرده خود را پس بگیرند. سپرده مفهومی است که الان از نظر عقود اسلامی نمی‌توان چیزی معادلش را پیدا کرد و مراجع باید از نظر مبانی فقه اسلامی در این مورد نظر دهند که آیا سپرده حلال یا حرام است. امروزه ماهیت سپرده از نظر اسلامی مکشوف نیست.

 

قانون عقود اسلامی حاضر در بانکداری ایران، فقط جنبه ظاهری دارد

وی در پاسخ به این پرسش که آیا اساساً تحقق ,بانکداری اسلامی, و غیر‌ربوی امکان‌پذیر است، گفت: به نظر من تحقق بانکداری غیرربوی امکان‌پذیر است. مبنای بانکداری غرب مضاربه است و مضاربه هم مشکلی ندارد. در ایران، سود علی‌الحساب قطعی شده است، در حالی‌که در مبانی بانکداری غرب لازم نیست که سود علی‌الحساب، قطعی شود. در قانون بانکداری ما این موضوع وجود دارد، اما قانون عقود اسلامی حاضر در بانکداری ایران، فقط جنبه ظاهری دارد و امروزه ما شاهد بانکداری اسلامی واقعی نیستیم.

احسانی افزود: در قانون بانکداری امروز ایران دو نکته مثبت و منفی وجود دارد. نکته منفی این است که مردم به نیت عقود به بانک مراجعه و تعامل نمی‌کنند. نکته مثبت و خوب این است که قانون بانکداری ایران، نرخ سود را علی‌الحساب در نظر می‌گیرد و این دقیقاً همان چیزی است که مبنای بانکداری غربی است.

دارای سیستم مشخص اقتصادی نیستیم

وی در ادامه درباره این‌که چرا نظام‌های اقتصادی غربی علی‌رغم ربوی بودنشان، اقتصاد باثبات‌تری دارند و کمتر دچار بحران می‌‌شوند، گفت: چون در غرب سیستم اقتصادی مشخص و منظمی وجود دارد و اگر مشکلی در این سیستم به وجود بیاید، معلوم است که مشکل، از کجای این سیستم است. اما در ایران، چنین سیستم اقتصادی مشخصی وجود ندارد، بلکه ما دارای سیستمی تلفیقی هستیم که در عمل، همان آیین‌نامه‌های قبل از انقلاب اجرا می‌شوند و قانون بانکداری اسلامی صرفا یک امر صوری است و این دوگانگی در سیستم بانکداری ما وجود دارد.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا ,کاهش ارزش پول, به واسطه سیاست‌های دولت، نوعی ربا است، گفت: این را خیلی مطمئن نیستم، اما از این جهت که مفهوم پول، قدرت خرید است و مردم بر این قدرت خرید تسلط دارند، هیچ‌کس مجاز نیست قدرت خرید مردم و سلطه مردم بر اموال‌شان را از آن‌ها بگیرد یا کم کند. دولت و بانک مرکزی با ایجاد تورم، این سلطه را کم می‌کنند و اگر این موضوع را این‌گونه در نزد مراجع مطرح کنیم، احتمالاً مراجع خواهند گفت که ایجاد تورم توسط دولت حرام است.

ربا باعث ورشکستگی اقتصاد خواهد شد

وی درباره مشکلاتی که سیستم اقتصادی ربوی برای اقتصاد کشور درست خواهد کرد گفت: وقتی نظام اقتصادی کشوری، ربوی باشد بدین معنی است که سودی که در اختیار مردم قرار می‌گیرد، متصل به تولید نیست، اگر ,تولید, کم بود، بانک‌ها موظفند که نسبت به مردم متهعد شوند که سود آن‌ها را بدهند، در غیر این‌صورت بدهکار، و باعث ورشکستگی اقتصاد خواهند شد.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه مازندران، در پایان در رابطه با این‌که چگونه می‌توان عموم جامعه را با موضوع ربا آشنا کرد، گفت: مردم با موضوع ربا آشنا هستند، اما باید برای مردم، سیستمی را تأسیس کرد که بدون ربا کار کند. یک نظام دارای دو بعد تئوریک و عملکردی است. مردم ما از جهت تئوری آموخته‌اند که ربا حرام است، ولی خواهان یک نظام اقتصادی هستند که کارشان را پیش ببرد. به همین دلیل ما به یک نظام عملی نیاز داریم که به مردم کمک کند دچار ربا نشوند.

منبع: خبرگذاری بین المللی قرآن

5
دیدگاه شما چیست؟

avatar
4 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
4 Comment authors
3pi10hخادمسپیدهامیر Recent comment authors
  Subscribe  
جدیدترین قدیمی‌ترین بالاترین رای
اطلاع‌رسانی
3pi10h
مهمان
3pi10h

به نظر من الان هم برخی بانگ خیلی ریلکس دارن ربا میکنند ولی با اسم سود شرعی.

سپیده
مهمان
سپیده

ممنون….

سپیده
مهمان
سپیده

سلام.اگه امکانش هست برای سایت اکان جستجو بذارید که راحت به مطالب دست پیدا کنیم…

امیر
مهمان
امیر

با سلام الان این نظام عملی وجود داره . “بانک مهر اقتصاد ” سیستم بانکداری اسلامی را طراحی و عملیاتی کرده و شما می تونید با خیال راحت از رعایت حدود الهی در این بانک اسلامی پولتون را بگذارید. لینکش… مشاهده ادامه نظر »