با توجه به تغییر قالب سایت و تغییراتی در بخش های گوناگون، مشکلاتی در بخش های گوناگون بوجود آمده که در حال رفع این مشکلات و بازسازی بخش های آسیب دیده هستیم. از شکیبایی شما متشکریم.

آیا بانکداری اسلامی تشکیل می‌شود ؟

قبل از تشکیل بانکداری به شیوه رایج در جوامع بشری  پول موجود در جامعه ارزش ذاتی داشت .مثلا سکه ای که توسط حاکمیت ضرب می شد .از جنس طلا یا نقره بود .و حاکمیت برای اضافه کردن سکه نیازمند اضافه کردن طلا و نقره بودند که ان هم به اسانی به دست نمی امد. و بایستی معدن طلا یا نقره ای کشف شود.  در این شرایط فرض کنید حاکمیت در سرزمینی که حکمرانی میکرد ۱۰۰۰ سکه طلا را ضرب میکرد و در جامعه مورد استفاده افراد قرار میگرفت حال مردم در داد ستد خویش اگر ۱۰۰ سال هم داد ستد میکردند و حاکمیت در این مدت سکه ای را ضرب نمیکرد .کل سکه موجودی که افراد داشتند همان ۱۰۰۰ سکه بود .

 به عنوان مثال :

فردی ۱سکه میداد گندم میخرید فردی دیگر سکه ای که از فروش گندم بدست اورده بود میرفت برنج میخرید و……………….. حال از مردم جامعه بخواهیم مجموع سکه هایشان را بیان کنند .به عدد ۱۰۰۰ میرسیم .به عبارت دیگرتعداد سکه های موجود در جامعه عددی است ثابت .

درمقابل

 با تشکیل بانک به شیوه کنونی درجوامع بشری اتفاق عجیبی رخ داده است افتاد. برای روشن شدن بحث مثالی اورده می شود.             فرض کنیید. در ایده ال ترین حالت ممکن

۱- بانک در قبال کاری که انجام میدهد کارمزدی دریافت نکند

۲- مردم پولهایشان را به صورت قرض الحسنه نزد بانک بگذارند

۳- و بانک هم این پولها را به صورت قرض الحسنه به دیگران وام دهد

۴- پول رایج در جامعه مورد نظر داری ارزش ذاتی باشد به عنوان مثال ((۱۰۰۰ سکه طلا))

حال با این حساب گردش مالی این بانک فرضی را دنبال می کنیم

وام قرض الحسنه

                                                                                    سپرده گذاری

۱۰۰۰ پرداخت شود به گروه دوم

۱۰۰۰ سکه توسط گروه اول

۱۰۰۰ پرداخت شود به گروه چهارم

۱۰۰۰ سکه توسط گروه سوم

۱۰۰۰ پرداخت شود به گروه ششم

۱۰۰۰ سکه توسط گروه پنجم

۱۰۰۰ پرداخت شود به گروه هشتم

۱۰۰۰ سکه توسط گروه هفتم

۱۰۰۰ پرداخت شود به گروه دهم

۱۰۰۰ سکه توسط گروه نهم

۱۰۰۰ پرداخت شود به گروه دوازدهم

۱۰۰۰ سکه توسط گروه یازدهم

………………………….

……………………

مجموع داریی سکه طلا مردم بر  اساس سپرده گذاری در بانک

۱۰۰۰ سکه طلا ضرب در تعداد سپرده گذاری = بی نهایت

سوال: مردم جامعه چند سکه طلا  در بانک سپرده گذاری کرده اند ؟؟

جواب : بی نهایت

در صورتی که در واقعیت ما دارای ۱۰۰۰ سکه  بیشتر نیستیم

حال اگر مردم بیایند سکه طلا هایشان را مطالبه کنند ونزد خویش نگهداری کنند چه اتفاقی می افتد؟؟؟

مسلما بانک نمیتواند سکه های مردم را به انها برگرداند زیرا تعداد سکه ها ثابت است .اما مقدار نقدینگی ایجاد شده بسیار فراتر از تعداد سکه های طلا می باشد.

حال در بانک های مرکزی کشورها برای این که نقدینگی موجود در بازار به سمت بی نهایت سوق پیدا نکند . امده اند راهکارهایی را پیش بینی کرده اند.

 ((((۱-ذخیره قانونی ۲-نرخ تنزیل مجدد ۳- عملیات بازار باز(آزاد) مطرح کرده اند .که به طور مستقیم می تواند حجم پول را در اقتصاد تغییر دهند. نسبت ذخیره قانونی از جمله ابرازهای غیر مستقیم پولی است که به صورت دستوری از سوی مقامات پولی به نظام بانکی ابلاغ می شود. درگذشته از این ابزار پولی بیشتر به منظور تامین امنیت بخشی از سپرده های مردم و جلوگیری از ورشکستگی بانک ها استفاده می شد . ولی امروزه هدف اصلی از وضع و رعایت این ظابطه کنترل حجم پول و نقدینگی است .بانک مرکزی با تغییر نسبت ذخیره قانونی حجم مصارف بانک ها به ویژه تسهیلات اعطایی آنها را کاهش یا افزایش می دهند.در واقع ذخایر قانونی درصدی از بدهی های بانکهای تجاری و تخصصی به ویژه سپرده های تخصصی به ویژه سپرده های اشخاص است که بانک ملزم به نگهداری ان نزد بانک مرکزی است.

دومین ابزار غیر مستقیم سیاست پولی عملیات بازار باز (ازاد) است . که از طریق دخالت مقامات پولی وبانکی در بازار اوراق بهادار دولتی به منظور تنظیم حجم نقدینگی استفاده می شود. در واقع عملیات بازار باز عملیات پولی مبتنی بر بازار است که توسط بانک های مرکزی با مشارکت اختیاری افراد در نظام بانکی انجام می شود. بانک های مرکزی به منظور اثرگذاری بر نرخ بهره سطح ذخایر بانکی و علامت دادن در مورد وضعیت پولی اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار دولتی (عملیات باز بازار )می نمایند.

بانک ها در شرایطی هم میتوانند ذخایر اضافی را از طریق استقراض از بانک مرکزی با ابرازرنرخ تنزیل (نرخ جریمه در ایران)کسب کنند. این نرخ معمولا پایین تر از نرخ های کوتاه مدت بازار است.و……)))))

منبع : فصل نامه روند پژوهشهای اقتصادی سال نوزدهم شماره ۵۹ پاییز ۱۳۹۰صفحه ۶۳ و۶۴

حال با توجه به مطلب فوق الذکر بیابیم یک بار دیگر سیستم بانکی ایده ال فوق مورد برسی قرار دهیم :

 ۱- ذخیره قانونی برابر با ۲۰ درصد می باشد.

۲- بانک در قبال کاری که انجام میدهد کارمزدی دریافت نکند

۳- مردم پولهایشان را به صورت قرض الحسنه نزد بانک بگذارند

۴- و بانک هم این پولها را به صورت قرض الحسنه به دیگران وام دهد

۵- پول رایج در جامعه مورد نظر داری ارزش ذاتی باشد به عنوان مثال ((۱۰۰۰ سکه طلا))

وام بانکی

ذخیره قانونی برابر با ۲۰ درصد نزد بانک مرکزی

سپرده گذاری

۸۰۰ سکه  وام به گروه دوم

۲۰۰ سکه نزد بانک مرکزی

۱۰۰۰ سکه سپرده گذاری توسط گروه اول

۱

۶۴۰ سکه وام به گروه چهارم

۱۶۰سکه نزد بانک مرکزی

۸۰۰ سکه سپرده گذاری توسط گروه سوم

۲

۵۱۲ سکه وام به گروه ششم

۱۲۸ سکه نزد بانک مرکزی

۶۴۰ سکه سپرده گذاری توسط گروه پنجم

۳

۴۰۹.۶ سکه وام به گروه هشتم

۱۰۲.۴ سکه نزد بانک مرکزی

۵۱۲ سکه سپرده گذاری توسط گروه هفتم

۴

۳۲۷.۶۸ سکه وام به گروه دهم

 ۸۱.۹۲سکه نزد بانک مرکزی

۴۰۹.۶ سکه سپرده گذاری توسط گروه نهم

۵

مجموع ذخایر قانونی نزد بانک مرکزی تا مرحله ۵

مجموع سپرده گذاری مردم تا  مرحله ۵

۶۷۲.۳۲ سکه طلا ذخیره قانونی بانک ها نزد بانک مرکزی می باشد

۳۳۶۱.۶سکه طلا مردم نزد بانک  ها سپرده دارند

حال این کار را تا مرحله ۵ برسی کنیید . حال مجموع سپرده های سکه طلای مردم را با یکدیگر جمع کنیید . مقدار سکه هایی که به عنوان ذخیره قانونی نزذ بانک مرکزی قرار دارد را بایکدیگر جمع کنیید به نتایج جالبی خواهیم رسید.

حال مردم نزد بانک ها داری ۳۳۶۱.۶ سکه طلا می باشند درصورتی که ما میدانیم تعداد کل سکه های طلای موجود ۱۰۰۰سکه می باشد .

دوباره همان مشکل قبل البته تعدیل شده تر  رخ خواهد داد .وبانک مرکزی مجبور خواهد شد . با اتخاظ سیاست های پولی و مالی که اشاره شد . اقدام به تغییر سیاست های پولی مالی خواهد شد.

۱-تغییر مقدار ذخیره قانونی و ابلاغ ان به بانک ها

۲- فروش اوراق مشارکت و اوراق بهادار

و…………….

حال انکه فروش اوراق مشارکت ان هم ساخت اتوبان سد و…………تنهایک مسکن برای تعادل نقدینگی وسکه  موجود می باشد

حال اگر مردم سکه های خود را از بانک ها طلب کنند و نزد خویش نگهداری کنند  چه اتفاقی می افتد؟؟؟

حال در دنیای واقعیت  ما شاهد دریافت و پرداخت سود توسط بانک ها مواجهه هستیم .و ازطرف پول موجود داری ارزش ذاتی نمی باشد

سوال اساسی این است که ایجاد  بانکداری اسلامی با چه ابرازی قابل اجراست ؟یا این که یک توهم است؟

 دانلود این مقاله به صورت PDF

من الله توفیق

محمد مهدی صفری