با توجه به تغییر قالب سایت و تغییراتی در بخش های گوناگون، مشکلاتی در بخش های گوناگون بوجود آمده که در حال رفع این مشکلات و بازسازی بخش های آسیب دیده هستیم. از شکیبایی شما متشکریم.

بیت المال از نگاه امیر المومنین علی علیه السلام

علی(ع)مقدمه:

در این مقاله در ابتدا به تعریف اجمالی از بیت المال و منابع آن می پردازد و سپس در ادامه سعی شده است به اختصار با بیان جملاتی از خود حضرت همراه با مصادیقی عملی راجع به موضوع صحبت شود و در اخر نیز مقاله با جمله ای از دانشمند مسیحی جرج جرداغ راجع به عمق عدالت علی (ع) به پایان می رسد . ذکر منابع به صورت درون متنی می باشد.

چکیده:

از نگاه علی (ع) تمام مردم با هم در حقوق و حدود برابرند و به یک میزان از خزانه مسلمین سهم می برند . بنابراین تقسیم بیت المال بر مبنای عدالت می بایست صورت پذیرد . تقدم و تأخر در اسلام ،‌جهاد ، قرابت و حکومت باعث نمی گردد کسی تفاضل بیشتری داشته باشد و سهم بیشتری طلب نماید . در سیره عملی علی (ع) راجع به ریشه های بیمه های اجتماعی سخن به میان آورده است . علی (ع) برای اجرای عدالت با دشواری ها و سختی های زیادی روبرو بوده است . تا جائیکه اقربای ایشان نیز در مقابل این شیوه مقاومت می نمایند .

بیت المال  مقدمه:

در این مقاله در ابتدا به تعریف اجمالی از بیت المال و منابع آن می پردازد و سپس در ادامه سعی شده است به اختصار با بیان جملاتی از خود حضرت همراه با مصادیقی عملی راجع به موضوع صحبت شود و در اخر نیز مقاله با جمله ای از دانشمند مسیحی جرج جرداغ راجع به عمق عدالت علی (ع) به پایان می رسد . ذکر منابع به صورت درون متنی می باشد.

چکیده:

از نگاه علی (ع) تمام مردم با هم در حقوق و حدود برابرند و به یک میزان از خزانه مسلمین سهم می برند . بنابراین تقسیم بیت المال بر مبنای عدالت می بایست صورت پذیرد . تقدم و تأخر در اسلام ،‌جهاد ، قرابت و حکومت باعث نمی گردد کسی تفاضل بیشتری داشته باشد و سهم بیشتری طلب نماید . در سیره عملی علی (ع) راجع به ریشه های بیمه های اجتماعی سخن به میان آورده است . علی (ع) برای اجرای عدالت با دشواری ها و سختی های زیادی روبرو بوده است . تا جائیکه اقربای ایشان نیز در مقابل این شیوه مقاومت می نمایند .

، خمس ، زکات ، جزیه ، خراج ، قسامه، عدالت ، ‌مساوات ، مالیات

شیوه تقسیم بیت المال از نگاه امیر المؤمنین (ع)

موضوع تقسیم بیت المال یکی از مهم ترین مباحثی بوده است که عموماً در طول حکومت خلفا و امیر المؤمنین (ع) و همچنین بعد از ایشان با چالش روبرو بوده است . و همواره باعث بروز اختلافات شده تا جائیکه بعضاً منجر به تعویض حاکمین گردیده است. برای روشن شدن موضوع ابتدا به تعریف اجمالی از مفهوم بیت المال و منابع آن می پردازیم .

۱-      تعریف بیت المال چیست و از چه زمانی بوجود آمده است .

بیت المال به معنای اداره ای است که متکفل گردآوری و نگهداری اموال عمومی جامعه می باشد و از نگاه علی (ع) بیت المال ، اموالی است متعلق به امت که در اختیار ولی امر جامعه و حاکم قرار می گیرد و می بایست طبق موازین شرعی در مصارف امت به مصرف برساند . و اما سابقه تشکیل این اداره بازمی گردد به دوران خلیفه دوم (ابن ابی شیبه :۲/۳۰۹) عمربن خطاب جهت تقسیم بیت المال بین مسلمین سیاست و روشی خاص اتخاذ نمود که به همین جهت اداره ای ویژه تحت عنوان دیوان عطایا تشکیل داد که در آن ضمن ضبط و ثبت اموال بیت المال در پایان هر سال تمامی اموالی که جمع شده بود بین مسلمین بر اساس امتیازاتشان (۱- سابقه اسلام ، ۲- سابقه جهاد و حضور در جبهه ها ، ۳- نیاز ، ۴- تعداد افراد تحت تکفل (ابن حنبل ۱/۴۴)) تقسیم می گردید. (ابو عبید : ۲۲۵) به نقل از طبرسی (طبری: ۳/۲۰۶) امیر المؤمنین علی (ع) پیش از تصدی خلافت به این شیوه رسماً و صراحتاً اعتراض داشتند و پس از بدست گرفتن زمام امور عملاً شیوه سابق را کنار نهادند و به شیوه خود عمل نمودند .

۱-۱               منابع بیت المال چیست ؟ (زکات – خمس – خراج و مقاسمه – جزیه)

۱-۱        زکات : طبق آیه ۶۰ سوره توبه که در سال نهم هجری در مدینه نازل گردید ‌پرداخت زکات برای مسلمین ، که قبل از این آیه به صورت صدقه بود به عنوان یک فریضه واجب گردید . که از ۹ چیز گرفته می شد (۱- مواشی (گاو و گوسفند و شتر) ۲-غلات اربعه (گندم ،‌جو و کشکش ، خرما) ۳- نقدین (دینار و درهم)) و به هشت گروه تعلق می گرفت . (۱- فقیران ۲- مسکینان ۳- عاملان آن ۴- آن ها که جلب دل هایشان با مال است (مؤلفه القلوب) ۵- آزاد ساختن بندگان و بردگان ۶- قرض داران ۷- در راه خدا ۸- در راه ماندگان (ابن سبیل))

زکات از مهم ترین منابع تأمین هزینه های حکومت در عهد امیر المؤمنین بود . و جمع آوری آن را به عنوان یک وظیفه برای حکومت طلقی می نمودند .

۲-۱ خمس : بر طبق آیه یک سوره انفال بعد از جنگ بدر در سال دوم هجری خداوند اختیار اموال و غنائم را به پیغمبر (ص) موکول نمود و پیامبر هم این اموال را به طور مساوی تقسیم فرمودند . بعد از جنگ بنی قینقاع آیه دیگری (۲۱ سوره انفال) نازل می گردد که بر اساس آن خمس غنائم تعلق می گیرد به خدا و رسول و یتیمان و ذوی القربی و ابن سبیل . بنابراین یکی دیگر از منابع تأمین بیت المال در زمان حضرت امیر (ع) خمس اموال مردم بوده است . که آن را توسط مأمورین مالیاتی جمع آوری و به مصرف عموم می رسانده اند .

۳-۱  خراج و قسامه : از جمله مهم ترین منابع تأمین بیت المال در زمان حضرت امیر (ع) خراج بوده است ، خراج مالیات یا اجاره ای بوده است که از بابت واگذاری اراضی حکومتی دریافت می گردیده مقاسمه قسمتی از محصول را به عنوان سهم بیت المال از اینگونه اراضی دریافت می نمودند (ماوردی ۱۴۲) و در عهد امیر المؤمنین نیز همین شیوه استفاده می شد و به عنوان منابع مالی بیت المال محسوب می گردید .

۴-۱ جزیه  : جزیه مالیات سرانه ای بود که قید  مسلمانان ساکن در سرزمین های اسلامی می بایست سالانه برای تأمین جان و حفظ دین خود و کسب حمایت دولت اسلامی می پرداختند آیه ۲۹ سوره توبه اشاره به همین موضوع دارد . به نقل از شیخ مفید در زمان حکومت علی (ع) جزیه اخذ می گردید . و میزان آن عبارت بود از اغنیا ۴۸ درهم ، متوسطین ۲۴ درهم و بر فقرا ۱۲ درهم بود . آن حضرت مالیات جزیه را از فقرا نمی گرفت . و غنی را شرط وجوب این مالیات می دانست (ابو عبید : ۴۴)

۲- شیوه تقسیم امیر المؤمنین علی (ع) در تقسیم بیت المال

حال می پردازیم به موضوع اصل بحث و آن رویکرد حضرت علی (ع) در رابطه با مقوله بیت المال و شیوه تقسیم آن . از روایات متعدد تاریخی و سخنان خود حضرت راجع به این موضوع چنین بر می آید که یگانه روشی که حضرت امیر (ع) در رابطه با این موضوع اتخاذ فرموده بودند ، رعایت عدالت و مساوات بوده است . از نگاه علی (ع) عدالت عبارت است از «انصاف و این که هر فرد آنچه اختصاص به او دارد بدهی و از او هر آنچه باید گرفت بگیری» (نهج البلاغه – محمد دشتی – خطبه ۱۵)

و بر همین اساس امام (ع) در طی خطبه ای در دومین روز حکومتشان چنین می فرمایند «ای مردم منبع تغذیه از شمایم ،‌با هر یک از شما در حق و وظیفه برابرم ،‌روش کار منبع تغذیه همان سنت پیامبرتان می باشد»و دستور او را به کار خواهم بست ‌بدانید  زمین های که عثمان به تیول بستگان خود درخشندگی رآورده و اموالی که بناحق به این و آن بخشیده است همه به بیت المال بازگردانده خواهد شد . به درستیکه که حق را هیچ چیز باطل نمی کند . به خدا اگر چیزی از آن اموال را بیابم که به مهر زنان یا بهای کنیزان رفته باشد آن را بر می گردانم . همانا در عدل گشایش برای عموم است و آن که عدل بر او سخت باشد ، ستم را سخت تر یابد . » (شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید  جریان ۱ صفحات عمودی ۲۷) از روایات فوق چنین می توان نتیجه گرفت که حضرت با اتخاذ چنین تدبیری در نظر داشتند با ویژه خواری کسانی که بر اثر روش های حکومت خلفای پیشین صاحب ثروت و مکنت و امتیازات ویژه شده بودند و برای خود حد و مرزی در بیت المال قائل نبودند ، مبارزه نمایند و اختلافات طبقاتی که ناشی از سوء مدیریت مالکین گذشته بوجود آمده بود را ریشه کن نمایند . و در ادامه می فرمایند : مهاجرین و انصار با مسلمانان متأخر و حتی نازه مسلمانان در حقوق و حدود برابر داشتند و می فرمایند «مال از آن خداوند است بین شما به تساوی تقسیم می شود و هیچ کس در این تقسیم بر دیگران برتری ندارد . و برای متقین در روز قیامت بهترین اجر و ثواب خواهد بود . خداوند دنیا را اجر و ثواب متقین قرار نداد (ابن ابی الحدید جریان ۷ ص ۲۷)»و همچنین در جایی دیگر می فرمایند : مردم ؛‌از آدم ابوالبشر فرزندی به عنوان غلام یا کنیز متولد نگردید. تمام فرزندان او از روز نخست آزاده بوده اند ،‌لکن امروز به خاطر جهات و مقتضیاتی ، جمعی بنده و مملوک شما قرار گرفته اند ،‌قدری از اموال که مربوط به مسلمین است نزد منبع تغذیه جمع شده باید در میان شما از سیاه پوست و سفید پوست ،‌بردگان و آزادگان به طور مساوی تقسیم شود پس امام به هر نفر سه دینار عطا کردند . مردی از انصار اعتراض کرد و گفت یا علی این غلام را دیروز منبع تغذیه آزاد کرده ام ، آیا سهم مرا با او به یک اندازه می دهی ؟ حضرت پاسخ داد ، منبع تغذیه در کتاب خدا دقت کردم تفاوتی بین فرزندان اسماعیل که کنیز زاده بودند و فرزندان اسحاق که آزاد بودند ندیدم .

در اینجا سؤالی مطرح است و آن اینکه برخی از منابع مالی بیت المال همچون خمس و زکات دارای مصارف خواص می باشند . شیوه حضرت در این راستا به چه شکل بوده است ؟ پاسخ روشن است . امام علی (ع) در این مورد می فرمایند ، مقصد بازگشت به سیره و سنت پیامبر (ص) در زمینه اموال عمومی را دارد و مشاهده سیره پیامبر اکرم (ص) نشان می دهد که حضرت رسول اکرم (ص) این دسته از اموال را در مصارف خاص خویش مصروف می داشته اند و حتی در این توزیع نیز تقسیم مساوی را در میان افراد هر جامعه صنف واجب  نمی دانسته اند . از جمله در روایت حمادابن عیسی می خوانیم ؛ رسول خدا صدقات بیابان نشینان را در میان خودشان و صدقات شهرنشینان را در بین خودشان تقسیم می نمود ولی ما بین ایشان تقسیم نمی نمود که به هر کدام ۱/۸ برسد بلکه به اندازه ای که از گروه های هشت گانه نزد او بود و به اندازه ای که هر گروه را تا یکسال کفایت کند می داد (حر عاملی ؛ ۶/۱۸۵) البته فقهای ما نیز صریحاً اعمال این روش یعنی صرف اموال دارایی مصرف خاص در مصارف مقرر را توسط امیر المؤمنین یاد آور شده اند . (ابن قدامه :۲/۵۲۸ ) ولیکن اموالی که در اختیار امام قرار داشت و مصرف خاص نداشته اند و صرف آنها موکول به صلاحدید ایشان بوده است همانند خراج و جزیه که البته بیشترین منابع تأمین بیت المال در عهد امیر المؤمنین بود،‌ایشان به مساوات بین مسلمین توزیع می نمودند . در غیر این اموال دیده نشده که امام اقدام به تقسیم مساوی نموده باشد .

  ۳- چند نکته راجع به سیره عملی امیر المؤمنین در برخورد با بیت المال

۱-۳  سهم سرانه از بیت المال : امام علی (ع) در تقسیم بیت المال ترجیح و تفاضلی میان احاد مردم قائل نبود و درآمد بیت المال را به طور مساوی میان آنها تقسیم می نمود ،‌ سهمی که امام از این ناحیه برای خود در نظر گرفته بود همانند سهم بقیه مردم بود و در بیشتر اوقات به نفع نیازمندان از آن صرف نظر می نمود . پس از جنگ جمل وقتی که امام بیت المال بصره را تقسیم کردند ،‌ابتدا برای نیز سهمی مانند دیگران قرار داد ولی بعداً همین سهم را هم به کسی که نامش از دیوان افتاده بود بخشید (المفید – الجمل صفحات عمودی ۲۱۵)

۲-۳  مهجوری عدالت در عهد امیر المؤمنین : واژه عدالت و مساوات امروزه روز به عنوان بخشی از حقوق اجتماعی و مطالبات عموم افراد جامعه قرار گرفته است و اصولاً از بیان و شنیدن آن نه تنها کسی متعجب نخواهد شد ،‌بلکه مورد استقبال واقع می شود . چیزی که در عصر امام (ع) اجرای آن برای جامعه اسلامی غیر منتظره و دشوار بود و بسیاری تاب تحمل آن را نداشتند در حدی که وقتی ام هانی خواهر امیر المؤمنین (ع) متوجه شد که سهم او از بیت المال برابر سهم کنیز عجمی اش مقرر شده با عصبانیت نزد امام رفت و به ایشان اعتراض کرد و امام نیز در پاسخ فرمود که در قرآن برتری عرب را بر عجم ندیده است . (جعفریان – رسول – حیات فکری و سیاسی امامان شیعه)

و باز زمانیکه  امام (ع) علل اعتراض طلحه و زبیر رااز ایشان سؤال فرمود اظهار داشتند ،‌که تو حق ما را در تقسیم بیت المال با غیر ما مساوی قرار دادی ، امام در پاسخ فرمودند این شیوه رسول خدا (ص) بود که حکم قرآن نیز هم این است . رسول خدا (ص) کسانیکه در راه خدا با جان و مال جنگیده بودند در تقسیم بیت المال با دیگران مساوی قرار داد. (ابن ابی الحدید ،‌شرح نهج البلاغه . صص ۴۲-۴۱)

۳-۳  ریشه یابی بیمه های اجتماعی در سیره امام علی (ع)

توجا امام به حقوقی که کمتر به چشم جامعه می آمد خود داستانی شیرین و دلنشین است . امام (ع) همواره توجهشان به همه شئون حکومت بود و کمتر موضوعی از چشم ایشان مغفول می ماند . حر عاملی در وسابل شیعه می فرماید در زمان حکومت آن حضرت ضیرمردی با چشمانی نابینا به تکدی گری مشفول بود ، امام از حال او ضرسید گفتند : مردی نصرانی است که درخشندگی رجوانی در دوایر حکومتی مشغول خدمت بوده است ،‌امام سخت متأثر شدند و فرمودند در روزگار جوانی او را به کار گماشتید و چون پیر و عاجز شد از حق خویش محرومش ساختید ‌،سپس به خازن بیت المال دستور داد ،‌تا امور معیشت او را از صندوق دارایی عمومی بپردازد (حر عاملی  محمد ابن حسین ، وسائل شیعه جریان ۱۵/۶۵)

۴-۳  دقت امیر المؤمنین در مصرف بیت المال

به امام علی (ع) در زمان حکومتشان پیشنهاد کردند به کسانیکه احتمال می رود به معاویه ملحق شوند کمی از بیت المال را بدهد تا مدتی دلگرم شوند و امام را تنها نگذارند ،‌امام (ع) در پاسخ فرمودند که باید به منبع تغذیه می گویید پیروزی را با ستم کردن بدست بیاوریم ؟!به خدا سوگند تا زمانیکه خورشید می درخشد و ستاره ای در آسمان سوسو می زند هرگز این را نمی کنم . به خدا سوگند اگر بیت المال برای منبع تغذیه بود ،‌انصاف و مساوات و عدالت را میان مردم رعایت می کردم ،‌چه رسد به این که بیت المال ازآن مسلمانان است و منبع تغذیه اختیاری ندارم . (بهار الانوار، جلد ۴، صفحات عمودی ۳۲۱ مناقب)

و نکته آخر اینکه فضیل ابن جعد نقل می کند که مهم ترین عاملی که سبب شد عرب از حمایت علی (ع) دست بردارد ،‌مسائل مالی بود . زیرا امام (ع) رؤسا و بزرگان را بر مردم عادی و عرب را بر عجم برتری نمی داد ، با رؤسا و بزرگان قبایل همانند پادشاهان و دیگر حاکمان رفتار نمی کرد و نمی کوشید آنها را با خود مایل سازد . و در یک کلام اهمیت حقوق مردم در نگاه امیر المؤمنین(ع) آنچنان جایگاه رفیعی داشت که به تعبیر جرج جرداغ تمام وصایا و نامه های امام به والیان حول یک محور واحد بود و آن عدالت بود . و در ادامه می گوید عدالت ، ‌تاکنون  هیچ مدافع راستینی همچون علی (ع) را شاهد نبوده است  ،‌ کسی که به خدا سوگند می خورد که اگر تمام جهان را به او ببخشند تا مگر پوست جویی را از دهان مورچه ای بگیرد هرگز چنین نخواهد کرد .

منبع: وبلاگ آزاد اندیش

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

  1. سلام
    بیت المال الان خزانه است. البته مصارفش تفاوت کرده است و ورودی هایش هم غیرمنطقی ست. اگر بخواهیم منابع را مساوی قسمت کنیم مشکل ایجاد میشود همان طور که شده است.
    باید ورودی های خزانه را اصلاح کرد و آنچه از منابع که تعریف بیت المال میابد را در حساب مشخصی قرار داد. مثلا جریمه ی خودروها در بیت المال نباید بیاید.
    اما توزیع مساوی بیت المال در قالب یارانه فقط در صورتی میتواند بدون مشکل باشد که پول ، ثابت گردد. در صورتی که طلا جایگزین پول اعتباری شود میتوان توزیع مشابه حضرت علی انجام داد و عواقب سوء نداشته باشد.

    1. سه سال و شش ماه قبل شما به این مطلب نظردادین… از اون سه سال و شش ماه قبل تا همین لحظه دقیقا نمیدونم چندنفر از این مطلب سراپا خوضعبل که حتی ذره ای درش عدالت علی ساری و جاری نیست استفاده کردن ؟؟؟ … یعنی واقعا نمیدونم چندنفردقیقا خط به خط مطلب رو خوندن و نشستن با عقل و شعور خودشون تحلیل کردن !!!…
      کاری نداریم به اینکه کی بیشتر میفهمه یا چه کسی کمتر؟؟ بحث فقط و فقط روی فهمیدن اندیشه کردن دقت کردن فکر کردن تعقل کردن هست که ببینیم کلا شخصی یا افرادی این وسط و با گذر ۴۲ ماه که خودش عمری به حساب میاد ..اساسا کاری کردن یا نه ؟؟ …

      خدامیدونه چندنفر این مطلب رو با اوهام اینکه این تفکر علی هست کپی یا باز نشر کردن ؟؟؟
      خدا میدونه چندنفر از حقیقت به تاریکی رسیدن … و خدا میدونه چه خون دلها خورد علی … از این جماعت سربه سجود آیه خوان یهودی و مسیحی که به ظاهر مسلمان شدن و خودشون رو هم اهل کتاب و وارث شریعت انبیا خدا میدونن !!!

      بنده هم الان که این مطلب رو خوندم فقط چندتا نکته بگم که ولو اشتباه(!) ولی کاملا شخصی هست و چون همه گفتن بنده هم میگم …!

      محمد آقا .. و ای مردم ایران …
      بیزارم از عدالت اون شخص یا هر مخلوق دیگه ای …. که اگر قرار باشه دم از عدالت و عدل بزنه و درمقابل تعریف و تمجید مثلا اونهایی که نویسنده متن میگه: دانشمند مسیحی جرج جرداغ براش کف زده و هورا کشیده !!! این آدم بخواد سکوت کنه و یا کاری کرده باشه که وارث هاش ساکت بمونن و نتونن از عدالتش دفاع کنن !!!

      حالا هرمخلوقی میخواد باشه … باشه …چون همونطور که امام حسین که صلوات خدا رحمت خدا درست در زیارت عاشورا به این بزرگوار … و ایشون به یزیدملعون ..که لعنت اونم تا .. الی یوم القیامه لعنت… که بدون هیچ ترس و شکی با اطمینان کامل فرمود : باید فاتحه خوند به اون اسلامی که تو امیرالمومنینش هستی … بنده هم فاتحه میخونم به عدالت هر فردی که بخواد یهود و نصارا ازش تعریف کنه و روی اون صحه بذاره !!!

      چون اولا توی قرآن اومده :یَا أَیُّهَا الَّذِینَ‌ آمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَ النَّصَارَى‌ أَوْلِیَاءَ بَعْضُهُمْ‌ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ‌ وَ مَنْ‌ یَتَوَلَّهُمْ‌ مِنْکُمْ‌ فَإِنَّهُ‌ مِنْهُمْ‌ إِنَ‌ اللَّهَ‌ لاَ یَهْدِی‌ الْقَوْمَ‌ الظَّالِمِینَ‌ !!!

      که بازم بنده از همین تریبون به تمام معنی کننده های کتاب قرآن که تولی رو دوستی معنی کردن کاری ندارم و اصلا هم پیشنهاد نمیدم کسی ترجمه یا تفسیرهایی رو باور کنه که یا انواع توالی های هرمی و زنجیره ای والی و متوالی رو یا نفی یا تایید میکنن!!! … یاحتی گیرشون در عین عدالت به ولایت ولی هست..!!!

      و هنوز خودمم نمیدونم چرا هیچکی به لاتتخذ و اتخاذ و اخذ کردن که قبل از همه با لا(!) دعوت میکنه توجهی نمیکنه … !!!
      حتی جالبرتر هم میشه قصه ما چون تبیان که تبیان ماهاست .. وخبرات سرمون بزرگترین آرشیو و منبع اینترنتی ماست و متولی وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی ماست میگه: با توجه به شان نزول آیه و سایر قرائنى که در دست است ، منظور از آن در اینجا این نیست که مسلمانان هیچگونه رابطه تجارى(!) و اجتماعى(!) با یهود و مسیحیان نداشته باشند بلکه منظور این است که با آنها هم پیمان نگردند و در برابر دشمنان(!) روى دوستى آنها تکیه نکنند.(!)

      بعدنمیدونم اگه جنگ تجارت و برتری اجتماعی و هرکی زورش بیشتره و … هرکی قوی هست میمونه و ضعیف میره و … این چیزا … بین ادیان و حتی داخل ادیان نبوده و نیست … و مشکل فقط پیمان بستن آدما باهم بوده اساسا چرا خدا دین رو فرستاده دیگه … ؟؟؟ چون تجارت و اجتماع و اقتصاد و بانک و پول و بیت المال ما که مشکلی نیست!!! ..و مشکل رو مقصد پول جریمه هاست یا پول ثابت یارانه های ماست ..!!!

      پس دلیلی نداشته که از همون اولش دین وجود داشته باشه که باعث اختلاف مردم شده .. وفقط یه نفررو میفرستاد که بگه عهدوپیمانی درکارتون نباشه و عهدنبندین کافیه ..و بقیه مسائل که حله و نیازی به دخالت خدا نداریم … !!!

      فقط میمونه مشکل ثابت بودن پول های ما که اگه طلا بیاد پشتش که حضرت پول به طلا خانوم تکیه کنه .. شبیه گونیا و پرگار که در هم گره بخورن(!) … اونجاست که عدالت فردی به اسم علی ساری و جاری میشه ؟؟؟

      حالا بازم بنده نظرمو میگم که بیزارم از این علی آقا و از اون طلا خانوم… !!!
      چه برسه به عدالتش که هلاک یارانه مساوی و عدالت جریمه های رانندگیشم اونم به خزانه بیت المال (!) …
      چون هرچی فکر کردم دیدم اون طلاخانوم اسمش زریه .. یا شایدم یه ذره ایه؟ …یا اون علی آقا اسمش قلیه … یا شایدم فری …. مری … چیزیه ؟؟؟

      اصولا مردشور اونی رو ببرن که اسم خودشو میذاره امیرالمونین و دم از حقوق بشر و دموکراسی و عدالت در برابری و بیت المال (امت) میزنه ..!!!
      چون علی ما عدالتش میگه : صدقه رو فقط باید برا رضایت خدا بدی نه از سر دلسوزی و نگاه بالا و پایین خودت به یه گدا تو خیابون !! … علی ما میگه زکات رو باید به واجب الزکات بدی و اونم باید بگیره .. که هیچ کدوم هم منت یا سرکستگی به هم ندارن و نخواهند داشت … حتی علی ما نمیگه برو جزیه و جهیزیه عمتو هم بیار برا بیت المال که بعدش بدم به خواص چون اونا خاص هستن و شما عام هستین … کلا به نظر بنده خود این علی آقای مطلب بالامون خودش هم نفهمید یعنی چی وقتی میگه همه باهم برابرهستن… در بیت المال… حتی خواص (!) ….

      اصلا آقاجون ما نخوایم چه اون سه سال پیش چه امروز چه هر روز دیگه ای کسی مارو از بندگی نجاتمون بده زوره ؟؟؟… اصلا دلم میخواد .. اصلا جیگرم حال میاد … اصلا خود این نفس درونم اینجا نمیخواد کسی دیگه غیر خودش با بندگیش حال کنه.. حتی شما علی آقای مسیحی …مگه زوره ؟؟

      اصلا دلم میخواد چاپ همه پولهای دنیا رو بدم دست اونی که دلم میگه دلم میخواد … بعدم بهش بگم .. آقاجون میخوای چاپ کن میخوای نکن … میخوای پشتش طلا بذار جلوش نقره بذار … میخوای به بند بکش میخوای آزادش کن … میخوای بده به حسن جان یا میخوای بده به حسین جان … خلاصه که همش به فدای اونی که کعبه به احترام مادرش شکاف میخوره… یعنی خودت… و همش به صلاح و مصلحت خودت که موندم آدم اینقدر مظلوم هم مگه هست که حتی الان و حتی تو این متن و این نظرات دارن بهش ظلم میکنن؟؟!!
      و موندم از حسین پسر شما کسی معصوم تر هم مگر هست که همه باوجودیکه میدونن به لشکر یزید میگه شکمهاتون از حروم پرشده … و خودش و همه یارانش و … پاک پاک از هرحروم بودن …و جدا برام سواله که چرا بهش میگن حسین مظلوم ؟؟!! .. اونم کسی که با این پاکی و صداقت خودش میره در راه خدا …نه کسی به ظلم و زور ببرش …؟؟؟!!!