آخرین توصیه مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی چه بود؟

 همین چند روز پیش بود که خبر فوت مرحوم آیت‌الله محمدصادق محی‌الدین حائری شیرازی، امام جمعه سابق شیراز و نماینده پیشین ولی فقیه در استان فارس در تمام رسانه‌ها به صورت گسترده پخش شد.
معلم اخلاق، عالم ربانی و فقیهی که در خطابه و استفاده از تمثیل‌های متعدد در بیان اصیل‌ترین و عمیق‌ترین مبانی فقهی اسلام شهره فراوان داشت.
از آنجا که این عالم ربانی یکی از متفکران بزرگ فقه اسلامی کشورمان بودند، لذا سئوالی که بعد از رحلت ایشان به ذهن می‌رسد این است که آخرین وصیت و سخن مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی چه بوده است.
در طی چند سال اخیر مرحوم آیت‌الله حائری خطابه‌ها و سخنان فراوانی در بحث مبارزه با اقتصاد ربوی و اصلاح نظام بانکی کشور داشتند به طوری که در این زمینه کتاب‌هایی نظیر « پول رایج جهانی و احیای پول اسلام» و «در اسلام پول کار نمی‌کند» نیز به رشته تحریر درآوردند.
طی یکی دو روز اخیر، در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی مطلبی به نقل از احمد توکلی درباره آخرین وصیت و سخن آن عالم ربانی دست به دست می‌گردد که در آن تأکید بر این نکته دارد که مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی در واپسین لحظات عمرش نیز بر لزوم عبور از اقتصاد ربوی و گسترش اقتصاد اسلامی و همچنین حرکت به سمت علوم انسانی اسلامی تأکید دارد.
طبق این نوشته‌ها، یک روز قبل از اینکه حال آیت‌الله حائری شیرازی وخیم شده و هوشیاری خود را از دست بدهد، احمد توکلی، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و آیت الله میرباقری، نماینده خبرگان رهبری برای عیادت بر بالین وی حاضر می‌شوند.
در آن لحظات آن عالم ربانی تمام توان خود را جمع کرده و با صدای نحیفی به این دو نفر توصیه‌هایی می‌کند و نخست خطاب به آیت‌الله میرباقری می‌گوید: «علوم انسانی غربی که مبتنی بر انسان شناسی غربی است شرک است و ما باید به جدیت به سوی تولید علوم انسانی اسلامی برویم».
در ادامه رو به سمت احمد توکلی کرده و ادامه می‌دهد: «باید از اقتصاد ربوی عبور کنیم و اقتصاد اسلامی را که مبتنی بر پول اسلامی است حاکم کنیم».
این‌ها بخشی از خواسته‌های مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی بود که از وقتی به قم بازگشت در هر محفل و مجلسی بر آن تاکید می‌کرد و برای عملی شدن آن راهکار ارائه می‌داد.

منبع ایکنا

نامه سرگشاده نهضت ممانعت از جنگ با خدا به رئیس بانک مرکزی

به گزارش نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا؛ اعضاء نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا نامه‌ای سرگشاده به رئیس بانک مرکزی وقت نوشتند، متن کامل این نامه به شرح ذیل است.

به بنده خدای یاری‌گر، عبدالناصر همتی.

بسم الله الرحمن الرحیم
جناب آقای همتی

متن برنامه‌های بانک مرکزی برای جهش تولید، ما را به این تصمیم رساند تا چند کلامی با شما صحبت کنیم. گرچه امور با مردم به پیش می‌رود.

ربا، جنگ با خداست. این را همه می‌دانند، سوال اصلی اینجاست که ربا چیست؟ و چگونه وارد جنگ با خدای متعال نشویم؟ این سوال بیش از چهل سال از عمر جمهوری اسلامی را به خود مصروف داشته و اندیشمندان زیادی را به این مسئله مشغول کرده است.

آنچه بر همگان واضح و روشن است تفاوت اندیشه غرب با اندیشه اسلامی است. آنچه امام خامنه‌ای تمدن نوین اطلاقش می‌کند نیازمندی‌ها و ضروریاتی دارد که می‌بایست آن‌ها را فراهم نمود تا در مدت معقولی به سر منزل مقصود رسید. نمی‌توان بالاترین جایگاه قوی‌ترین نهاد اقتصادی کشور را اشغال کرد اما با برنامه‌‌های راهبردی و استراتژیک کشور آشنا نبود و به آن توجه نکرد.
رسیدن به تمدن نوین اسلامی، گذر از مفهوم توسعه به پیشرفت، بازتعریف مفاهیم فقهی برای حکومت‌داری ، مواردی هستند که در ظاهر امر به آن کم توجهی شده است.

مواردی که به عنوان الزامات سال جهش تولید توسط حضرت عالی بیان شده است، تماما بر طبق موازین اقتصاد مدرن بوده و مواردی همچون عملیات بازار باز و کنترل نرخ سود، تماما با الگوی اسلام تنافر دارد و جامعه مسلمان ایرانی را زیر سایه تمدن درحال فروپاشی غرب قرار می‌دهد.

برای جهش تولید، نیازمند تغییر سیاست‌های اصلی پولی و مالی کشور هستیم که بخش عظیمی از آن در اختیار شما قرار دارد. بحث چیستی پول و چگونگی قیمت‌گذاری از مباحثی است که اندیشمندان در مورد آن به نتایج قابل توجهی رسیده‌اند و تمایز آن با اقتصاد متعارف غربی روشن شده است. اگر به دنبال کنترل و مهار تورم بدون ایجاد بیکاری هستیم، باید از الگوهای جدید در این حوزه استفاده کنیم. کما اینکه این الگوها به تبیین ربا در سطوح حاکمیتی و جهانی پرداخته‌اند و موضوع را از سود و دیرکرد خارج ساخته‌اند.

اگر قرار است تولید با خط اعتباری بانک‌ها افزایش پیدا کند، باید برای میزان بهره ربوی بانک‌ها فکری کرد تا تولید کننده به خاک سیاه ننشیند. چه اینکه سال‌های گذشته این وام دادن‌ها چه جهشی برای تولید ایجاد کرده که به دنبال ایجاد خط اعتباری جدیدی هستیم؟

اگر برای نرخ ارز و ثبات بازار قصد داریم اصلاحی صورت بدهیم، چرا همچنان در پایگاه اینترنتی بانک مرکزی، تعریف ریال ایران وابسته به ارزهای خارجی ( در عمل فقط دلار و اندکی یورو) است؟ حال آنکه تا این وابستگی قطع نشود و به فرموده امام خامنه‌ای سروری و آقایی دلار شکسته نشود؛ راهی برای ثبات واقعی بازار ارز متصور نیست. از سوی دیگر اگر شما متولی اجرای این فرمایش امام خامنه‌ای (شکستن سروری و آقای دلار ـ به عبارت دیگر ایجاد سروری و آقایی ارز ملی یعنی ریال) نیستید چه کسی متولی آن است و باید برای آن برنامه ریزی کند؟

آیا استدلال‌های مختلف در مورد ذاتِ نهادی بانک را مطالعه نکردید و اصلاً به گوش شما نرسیده‌ است؛ که هیچگونه اثری در تصمیمات و اعمال بانک مرکزی دیده نمی‌شود؟ ذات بانک سوداگری است و چندصدسال تاریخ اقتصاد، این را ثابت کرده است. چرا باید از یک سوراخ چندین بار گزیده شویم و باز این مشروب تلخ و نجس را سر بکشیم؟

مسئولین اجرایی، وقتی در جایگاه قرار می‌گیرند با حجم انبوهی از کارهای بسیار خرد و پیش پا افتاده روبرو می‌شوند که از قضا ضرورت بسیار بالایی هم دارند و باید رسیدگی شوند، از سوی دیگر هر مدتی، اتفاق و موضوعی پیش می‌آید که تمامی توجه و انرژی آن مسئول را درگیر خودش می‌کند. اما وقتی دوران مسئولیت تمام می‌شود؛ می‌بیند آن مجموعه‌ای که قرار بود آن را به پیش ببرد تنها به دور خودش چرخیده است و طرح‌های بلندمدت و اساسی اجرایی نشده و ایرادات زیربنایی همچنان به قوت خود باقی هستند؛ پس به عنوان مشورت به مدیر بعدی گوشزد می‌کنند که این موارد را انجام دهد. حال آنکه او هم درگیر همان‌هاییست که مسئول قبل بود! ما انتظار داریم به یاری و نصرت خدایی که بنده‌اش هستید، شما زنجیره این اشتباهات را شکسته و مشکلات بنیادین این کشور را در حوزه مسائل پولی حل کنید و به راهنمایی‌های امام جامعه، جامه عمل بپوشانید.

امید است در این جنگ با خدا، شما را «حر» میدان بنویسند.

با تقدیم احترام و دعای خیر در این مسیر سخت و طولانی
اعضاء نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا

انتهای پیام/

وجود ربا در افغانستان باعث بوجود آمدن وضعیت فعلی در کشور شده است

مولوی "خداداد صالح"

خطیب نماز جمعه مسجد جامع هرات گفت که ربا در کشور به شدت شیوع پیدا کرده. وی تصریح کرد که ربا یا سود خوردن و گرفتن از جمله گناهان کبیره‌ای است که باعث تمام بدبختی‌های ما شده است.

به گزارش خبرگزاری صدای افغان(آوا) مولوی “خداداد صالح” رئیس شورای علمای غرب کشور و خطیب این هفته نماز جمعه مسجد جامع بزرگ شهر هرات با اشاره به حدیث پیامبر(ص) مبنی بر این‌که هفت عمل مهلک است که اگر انجام دهید دنیا و آخرت انسان خراب می‌شود و باید از آن پرهیز شود گفت که “ربا” یکی از آن اعمال است.

او که در هفته‌های قبل به مساله ریا، سحر و جادو و کشتن نفس پرداخته بود، این هفته به مساله “ربا” که در کشور به شدت شیوع پیدا کرده پرداخت و آن را باعث بوجود آمدن وضعیت فعلی عنوان کرد.

این عالم دینی تاکید کرد که “ربا” یا سود خوردن و گرفتن از جمله گناهان کبیره‌ای است که امروزه در جوامع اسلامی به شدت رواج یافته و این امر دلیل تمام بدبختی‌های ما است.

آقای صالح به کشورهای اسلامی دیگر نیز اشاره کرد که همواره در آن جنگ جریان دارد و علت آن را رواج منکراتی چون “ربا” عنوان کرد.

رئیس شورای علمای غرب کشور در ادامه به بیان حدیثی از پیامبر(ص) پرداخت و گفت که رسول‌الله سود دهنده، سود‌گیرنده، نویسنده‌ی معامله‌ی سود و شاهد این معامله را مورد لعن قرار داده است.

او گفت که این افراد در اصل گناه برابرند و مورد لعنت خدا قرار می‌گیرند.

این عالم دینی در ادامه با طرح سوالی مبنی بر این‌که چرا امروز چنین مصیبت‌هایی چون قتل‌های دسته‌جمعی و نسل‌کشی در جامعه ما جریان دارد.

او در پاسخ به این سوال گفت که یکی از علل آن، سود خوردن است.

وی بازهم به بیان سخنی از پیامبر(ص) پرداخت و گفت که پیامبر(ص) می‌فرمایند که “چهارطبقه از مردم هست که خداوند حق دارد آنان را به بهشت داخل نکرده و از نعمت‌های آن محروم کند. یکی از آنان افراد “دائم‌الخمر” است”.

صالح تصریح کرد، در جامعه‌ای که شراب مانند آب استفاده می‌شود، چه توقعی دارید که امنیت و صلح باشد؟ امروز می‌بینیم که در تفریح‌گاه‌ها شراب می‌خورند. جوانان ما به چه مصیبت‌هایی گرفتار هستند. از بعضی جوامع صحبت می‌کنند که جوانان مسلمانان گروه گروه نشسته و شراب را مانند نوشابه می‌خورند. این است جامعه‌ی اسلامی؟ شراب مال کفار و از اعمال جاهلیت است، چرا باید مسلمانان به چنین مصیبتی گرفتار باشند؟

او با اذعان به این مساله که مصیبت‌های وارده سزای ماست، گفت که سودخور نه تنها خودش می‌سوزد، بلکه دیگران را هم با اعمال زشتش گرفتار می‌کند.

این عالم دینی تاکید کرد که امروزه تمام مردم به سودخوری مبتلا هستند.

او گفت: از سود خور دوری نمی‌کنیم، به سود خور محبت می‌کنیم، نان سودخور را می‌خوریم، دعوت او را می‌پذیریم، پس همه‌ی ما به سود آغشته هستیم.

او با تاکید بر این موضوع که سود، گناهی است که دنیا و آخرت انسان را خراب می‌کند، افزود که به گفته‌ی پیامبر(ص)، یک درهم سود که انسان می‌خورد، از ۳۶ مرتبه زنا گناهش بیشتر است.

رئیس شورای علمای غرب کشور در ادامه از مردم خواست تا دیگر صرفا به زبان به مقابله با منکرات برنخیزند بلکه در عمل نیز به فکر خشکاندن ریشه‌های منکرات باشند.

مولوی خداداد یکی از نشانه‌های انسان سودخور را بخیل بودن وی دانست و گفت که “سود خور بخیل است، تا کنون سود خور سخی پیدا نشده که زکات و یا صدقه بدهد.”

او در ادامه یادآور شد که “وقتی والیان امور ظالم باشند، خداوند مردم را با خشکسالی روبرو می‌کند. این‌ها را به چشم سر در افغانستان می‌بینیم چون والیان امور ظالم هستند”.

این عالم دینی به مساله شیوع زنا در کشور نیز پرداخت و یکی از عواقب آن را افزایش مرگ و میر عنوان کرد و گفت که “وقتی‌که زنا در یک قومی شیوع پیدا کند، مرگ زیاد می‌شود. از این بیشتر مرگ چه باشد، همه روزه در کشور شاهد کشتارهای دسته‌جمعی هستیم”.

او به مساله بی‌حجابی و بی‌حیایی نیز اشاره کرد و آن را یکی از مصادیق زنا عنوان کرد.

مولوی خداداد صالح در ادامه گفته‌هایش به عواقب ندادن زکات نیز پرداخت و گفت زمانی‌که زکات در جامعه پرداخت نشود، مواشی هلاک می‌شوند.

او گفت: در کشور ما به دامداری مشهور است، گوشت خوردنی از خارج وارد می‌شود در حالی که باید افغانستان صادر کننده گوشت به خارج از کشور می‌بود.

رئیس شورای علمای غرب کشور در پایان تاکید کرد که “اینها همه کرده‌های دست خود ماست”.

تصاویر غرفه های نهضت در ۲۲ بهمن ۱۳۹۸



گوشه‌هایی از کوشش خودجوش جوانان مومن انقلابی برای آماده‌سازی غرفه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا در خراسان شمالی



خروش جوانان مومن انقلابی علیه ربا و قیام برای انقلابی اسلامی در عرصه اقتصاد در تبریز



غرفه مردمی نهضت ممانعت از جنگ با خدا در شهر نیشابور



کارناوال نهضت ممانعت از جنگ با خدا در شهر یزد



غرفه زیبای نهضت ممانعت از جنگ با خدا در قرچک



تصاویر ارسالی از شهرستان خرم‌آباد



غرفه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا در بیرجند



غرفه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا در اهواز



غرفه نهضت ممانعت از جنگ با خدا در شهرستان درود در لرستان



غرفه نهضت ممانعت از جنگ با خدا در شهرستان درود در ازنا



غرفه نهضت ممانعت از جنگ با خدا در شهرستان درود در خراسان رضوی



گوشه‌هایی از نمایشگاه نهضت ممانعت از جنگ با خدا در قم

گفتگوی کارشناس نهضت با آقای امیرآبادی نماینده استان قم و عضو هیئت رئیسه مجلس



گوشه‌هایی از نمایشگاه نهضت ممانعت از جنگ با خدا در تهران (چهارراه ولیعصر)



غرفه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا در شیراز



غرفه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا در بوشهر



غرفه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا در گرگان



تصاویر ارسالی از مدافعان حدود الهی در سیرجان



تصاویر ارسالی از مدافعان حدود الهی در اصفهان



تصاویر مدافعان حریم خدا در سایر شهر ها

نظام بانکی ایران کاملاً ربوی است

به گزارش نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا؛ به نقل از ایکنا، ایرج توتونچیان، استاد بازنشسته اقتصاد دانشگاه الزهرا(س)، معاون اسبق وزارت امور اقتصادی و دارایی و یکی از طراحان قانون عملیات بانکی بدون ربا در سال ۱۳۶۲ است که امروزه انتقادات تندی نسبت به طرح «بانکداری جمهوری اسلامی ایران» دارد که برای اصلاح قانون کنونی در مجلس شورای اسلامی آماده شده است. وی همچنین تحقیقات گسترده‌ای در زمینه اقتصاد اسلامی دارد؛ بخش نخست این مصاحبه تفصیلی که با وی در استودیو مبین انجام شده به موضوع اقتصاد و بانکداری اسلامی اختصاص دارد و در بخش دوم که به زودی منتشر خواهد شد به بررسی طرح جدید بانکداری می‎پردازیم. بخش نخست این مصاحبه را از نظر می‌گذرانید:

یکی از مباحث مورد مناقشه در میان اقتصاددانان این است که اقتصاد اسلامی داریم یا خیر؟ لطفاً بفرمایید دیدگاه شما در این زمینه چیست؟ به عنوان کسی که تحقیقات زیادی در این حوزه داشته‌اید تعریف خود از اقتصاد اسلامی را ارائه دهید.

دو نظر مهم در این زمینه مطرح است؛ یکی اینکه برخی از اقتصاددانان، بدون مطالعه می‌گویند چیزی به نام اقتصاد اسلامی نداریم و اساساً از قرآن و احادیث چیزی به نام اقتصاد بیرون نمی‌آید و آنچه اقتصاددانان مسلمان می‌گویند چیزی غیر از خیال‌پردازی نیست. یکی از این آقایان که اهل ترکیه است به صراحت به این موضوع اشاره کرده است. البته برخی از اقتصاددانان داخلی هم چنین دیدگاهی دارند. برای مثال یک‌بار در نشستی در شیراز یکی از این اساتید به خود بنده گفت که شما تاکنون به بیراهه رفته‌اید.

اما برخی از اقتصاددانان که نادر و کمیاب هستند هم معتقدند با توجه به اینکه قرآن و احادیث، می‌تواند مشمول زندگی اجتماعی و فردی افراد و جوامع باشد بنابراین در قرآن هم قاعدتاً خداوند راهنمایی برای بشر گذاشته است که در آن مسیر حرکت کنند. این موضوع زمینه را ایجاد می‎کند برای اینکه مقداری فکر کنیم که خداوند در قرآن، وقتی‌که یک مسئله را مطرح می‎کند نتیجه‌اش را هم می‌گوید و به دلیل اینکه عقل را به ما داده است بنابراین بررسی نتایج و غایت آن را به خود ما واگذار کرده است. یکی از این موارد به محاق رفتن ربا است.

بنده تحصیلاتم را در آمریکا گذرانده‌ام اما وقتی در دانشگاه‌های آنجا مدل‌های اقتصادی را ارائه می‌دادند برایم بسیار سخت بود که استفاده از ربا و بهره را قبول کنم. آن سیستم نشان می‌داد که یک سیستم پابرجا و محکم است، اما از طرف دیگر می‌دیدم که قرآن، کلام خدا و وحی الهی است بنابراین چگونه ممکن است که بنده در ذهن خودم این تضاد را حل کنم؟ چون نمی‎توانستم قبول کنم هر دو مدل درست باشند چراکه متناقض بودند و باید یکی از آنها درست می‎بود. طبیعی است که ربا ساخته دست بشر و تحریم ربا هم کلام خدا است که به پیغمبر ما وحی شده است.

بنده با توجه به اینکه همواره گفته شده شک، اولین قدم یقین است بنابراین نسبت به این ماجرا شک پیدا کردم که نظام سرمایه‌داری چگونه در برابر آنچه که نظام اقتصاد اسلامی یا قرآنی است مقاومت می‌کند؟ این موضوع در آن زمان برایم زمینه مناسبی بود و به همین دلیل رساله دکترای خودم را در یک مدل ریاضی اقتصادی بدون بهره نوشتم و شش نفر از اقتصاددانان دانشگاه، نتیجه‌گیری من را قبول کردند که نظام اقتصادی بدون بهره، بهتر از سیستم سرمایه‌داری کار می‌کند.

این برای خودم بسیار شگفت‌انگیز بود که این افراد که اساساً چیزی به نام اقتصاد اسلامی یا قرآنی را قبول نداشتند در نهایت حرف من را پذیرفتند و توصیه‌نامه‌ای که استاد راهنمایم به من داده باعث افتخارم است که چنین عبارتی را استفاده کرده که «ایشان به عنوان یک تئوریسین اقتصادی ممتاز توانسته ابزار و امکانات اقتصادی را در یک فضای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دیگر پیاده کند». یکسال قبل از انقلاب به ایران برگشتم و همچنان دنبال این قضایا بودم ولی آن موقع درسی به نام اقتصاد اسلامی یا بانکداری اسلامی وجود نداشت اما برایم جالب بود که این افکار در ذهنم بازی می‌کرد لذا مرتباً یادداشت برمی‌داشتم تا زمانی‌که آقای دکتر نمازی، وزیر اقتصاد شدند و از من خواهش کردند که به عنوان معاون اقتصادی و بین‎المللی ایشان خدمت کنم که پذیرفتم.

در این ایام بودجه‌ای تصویب شد که قانونی بنا به توصیه حضرت امام(ره) نوشته شود که پول برای خودش کار نکند؛ یعنی بانکداری بدون بهره شود. وقتی این وظیفه به وزارتخانه محول شد، معاونت امور بانکی از عده‎ای از جمله بنده و همچنین افرادی از اساتید دانشگاه و بانک مرکزی دعوت کرد که چنین طرحی را آماده کنیم.

 بیشتر صحبت‌هایی که در اقتصاد اسلامی مطرح کردید در زمینه بهره و ربا بود. اقتصاد اسلامی در سایر حوزه‎های اقتصاد همانند بورس و بیمه چه دیدگاه‌هایی دارد؟

بنده به این نتیجه رسیده‌ام که در قرآن و احادیث و روایات، بیش از حد کفایت، ابزار و قاعده داریم که یک اقتصاد اسلامی را طراحی کنیم و سند آن را هم پیدا کردیم که یکی از اقتصاددانان به نام که در مورد سیستم‌های اقتصادی بحث کرده و معتقد بود پنج پایه وجود دارد که یک سیستم اقتصادی شکل بگیرد و ما هم در نوشته‌های خودمان گفتیم در قرآن و احادیث این پنج ارکان و حتی بیشتر از آن را داریم لذا برای امثال بنده یقین حاصل شد که می‎توان در این زمینه‌ها قدم گذاشت لذا ما باید زمانی در بقیه زمینه‌هایی که تحت عنوان اقتصاد اسلامی برای یک جامعه اسلامی مطرح است همانند بیمه نیز ورود پیدا کنیم. البته باید اول مبانی این قضایا را طراحی می‎کردیم که به نظرم بانک پایه اصلی و همانند قلب یک اقتصاد است؛ البته بانکی که در آن بهره و ربا نباشد.

یعنی معتقدید که بانکداری اسلامی آینه اقتصاد اسلامی است و اگر در کشوری بانکداری اسلامی به خوبی اجرا شود می‎توان گفت اقتصاد اسلامی در آن اجرا می‎شود؟

دقیقاً. البته باید در نظر داشت که ما برای اقتصاد اسلامی برخی از خصوصیات، قواعد و صفاتی قائل هستیم که وقتی بانک جزئی از اقتصاد است، بنابراین باید آن صفات اقتصاد اسلامی را به همراه داشته باشد. به عبارت دیگر بانکداری اسلامی زیرمجموعه اقتصاد اسلامی است و هنگامی‌که زیرمجموعه شد بنابراین باید آن صفات اقتصاد اسلامی را هم به همراه داشته باشد.

این صفات اقتصاد اسلامی شامل چه مواردی هستند؟

اولاً رهایی انسان از هر قیدی غیر از قیود الهی یکی از این ویژگی‌ها است؛ یعنی انسانی که کرامت وی حفظ شده است. در مقدمه قانون اساسی هم آمده که اقتصاد مملکت باید به گونه‌ای طراحی شود که کرامت انسان و صیانت خانواده حفظ شود. ویژگی دیگر این است که استقلال وجود داشته باشد؛ یعنی وابستگی به دنیای دیگری که سنخیت زیادی با ما ندارند و می‎توانیم از آنها مستقل باشیم وجود داشته باشد. در واقع باید روی پای خودمان بایستیم. سومین و مهم‌ترین ویژگی در اقتصاد اسلامی، عدالت است.

برای انسان، عدالت بسیار مهم است. اگر سه رکن عدالت، تعاون و رفاه اجتماعی در ادامه استقلال اقتصادی وجود داشته باشد، آنگاه کرامت انسانی را حفظ کرده‌ایم. حضرت علی(ع) فرموده‌اند: وقتی عدالت پیاده شود فقر از بین می‎رود. معنای عدالت هم از نظر ایشان این است که هر کسی به حق خودش برسد. وقتی در چنین سیستمی از تعاون، عدالت و رفاه اجتماعی صحبت می‎کنیم باید بدانیم که در نظام‌های سرمایه‌داری و سوسیالیستی چنین دیدگاهی وجود ندارد. در سیستم سرمایه‌داری فقط کارایی مهم است و مارکس و انگلس هم در زمینه عدالت به بیراهه رفتند.

هم طرفداران نظام سرمایه‌داری و هم سوسیالیسم، انسان را با دید خودشان ارزیابی کردند و این یک اشتباه منطقی صِرف است که فکر کنیم همه مثل ما هستند، اما ما دست خدا را وارد کردیم. خداوند می‎گوید هم می‎توانید حریص و ناشکر و هم شاکر باشید. بنابراین ما برای کلام خدا ارزش بیشتری از برداشت‌های مارکس و انگلس و آدام اسمیت قائل هستیم. اما به دلیل اینکه ما کارهای زیادی در حوزه اقتصاد اسلامی انجام نداده‎ایم که مورد توجه اقتصاددانان غربی هم قرار گیرد بنابراین اقتصاد اسلامی مغفول مانده است لذا امیدوار هستیم که قدم‌های خوبی در این حوزه برداشته شود.

به موضوع بانکداری اسلامی بپردازیم. به نظر شما اساساً بانک اسلامی چه بانکی است و بانکداری اسلامی چه جایگاهی در اقتصاد اسلامی دارد؟

اصولاً در ذهن هرکسی، بانک جایگاهی برای انضباط پولی جامعه است. در اقتصاد، یک بخش پولی و یک بخش واقعی وجود دارد. بخش واقعی همان بخش تولید است که اشتغال و ارزش افزوده ایجاد می‌کند. سیستم بانکداری ربوی فقط با بخش پولی سر و کار دارد؛ آن‌ها عرضه پول را همانند عرضه کالا زیاد می‎کنند و انتظار دارند بهره پائین آمده و سرمایه‌گذاری بالا برود اما تجربه نشان داده که نرخ بهره نقشی در سرمایه‌گذاری ندارد چراکه تولیدکننده به قیمت تمام شده اضافه کرده و از مصرف‌کننده می‎گیرد. این را اقتصاددانان طراز اول آنها نیز قبول کرده‎اند.

ساده‌ترین کار در جامعه این است که به بخش پولی توجهی کنیم چون بسیار ساده می‎توان پول چاپ کرد؛ کما اینکه این روزها هم با عملیات بازار باز و انتشار اوراق قرضه قصد دارند همین کار را در کشور ما انجام دهند چون مکانیسم راحتی است تا نقدینگی را از جامعه بیرون بکشند.

البته مسئولان بانک مرکزی معتقدند که این اوراق قرضه نیست!

با عوض کردن این کلمات، مفهوم و محتوا و نتایج آن تغییر پیدا نمی‎کند؛ کما اینکه در مورد سود علی‌الحساب هم معتقدند به صورت شرعی دریافت و پرداخت می‎شود اما واقعیت این است که سود علی‌الحساب همانند بهره است.

به ادامه مباحث در زمینه بانکداری اسلامی بپردازیم. بانکداری اسلامی چه جایگاهی در اقتصاد اسلامی دارد؟

معتقدم اساساً بانک توانایی حمل بار سنگین عقود اسلامی را ندارد چراکه عقود مستقیماً با تولید سر و کار دارند و تولید به راحتی حرکت نمی‎کند. پول بسیار سیال است یعنی یک دلار یا یک تومان در طول سال بیش از یک بار می‎چرخد اما تولید در طول سال چقدر می‌چرخد؟ موضوع مهمی که در اقتصاد وجود دارد موضوع انباره و روانه است. نظام سرمایه‎داری به انباره و عرضه پول و اقتصاد اسلامی به روانه توجه دارد. اقتصاد اسلامی معتقد است که می‏‌خواهیم پول را به سرمایه و برکت تبدیل کنیم. سنت اسلامی این است که برکت از حرکت به وجود می‎آید.

اگر شما معتقدید عقود اسلامی را نمی‎توان در بانک اجرایی کرد پس کجا باید اجرا شوند؟

بنده معتقدم اسم این مؤسسه‌ای که قرار است به بخش حقیقی رسیدگی کند را بانک نگذاریم بلکه «مؤسسه تأمین مالی اسلامی» را جایگزین آن کنیم. حال اگر غربی‌ها گفتند که ما مفهوم چنین مؤسسه‎ای را درک نمی‎کنیم، نباید برای ما محلی از اعراب داشته باشد چراکه ما باید به فکر منافع ملی و مملکت خودمان باشیم.

می‎توان گفت «مؤسسه تأمین مالی اسلامی» همان بانک اسلامی است؟

به نظرم نباید از عنوان «بانک اسلامی» استفاده کنیم چراکه آن چیزی که از کلمه بانک به ذهن می‌رسد این است که با پول بازی می‎کند اما کار «مؤسسه تأمین مالی اسلامی» تأمین مالی برای تولیدکننده و ایجاد اشتغال است. اگر هم غربی‌ها چنین چیزی را نپسندیدند که نباید برای ما مهم باشد و مانع از حرکت ما شود.

تمام آنچه که در قرآن و روایات با توجه به برداشتی که بنده دارم وجود دارد این است که هرچه به عنوان انباره داریم باید به صورت روانه و سیال دربیاید. حضرت علی(ع) فرمودند: زکات علم نشر آن است. علم همانند انباره است لذا باید آن گرداب را به رودخانه تبدیل کنیم. وقتی رودخانه جریان دارد می‎تواند انرژی ایجاد کند اما اگر آب در گرداب بماند بعد از مدتی متعفن می‎شود. متأسفانه ما به این نکات توجه نکردیم؛ در حالی‎که زمینه‌های بسیار خوبی برای توسعه اقتصاد اسلامی وجود دارد که از جمله آنها آیات متعدد قرآن کریم در تحریم ربا است.

با توجه به مواردی که اشاره کردید به ویژه صفاتی که برای اقتصاد اسلامی و بانکداری اسلامی برشمردید الان در کشورمان بانکداری اسلامی یا به گفته خودتان «مؤسسه تأمین مالی اسلامی» داریم؟

جواب دادن به هر سؤالی دارای دو تکنیک است. برخی اول نتیجه را می‎گویند بعد توضیح می‎دهد و برخی نیز برعکس، اول توضیح می‌دهند و در نهایت نتیجه‌گیری می‎کنند. جواب مستقیم بنده این است که بانک اسلامی یا «مؤسسه تأمین مالی اسلامی» نداریم. بنده به عنوان یک اقتصاددان معتقدم که نظام بانکی ایران کاملاً ربوی است. برای مثال، سود علی‌الحساب فقط با مقداری تغییر نام توسط محلل‌ها، فقهی شده است.

قاعده‌ای به نام «قاعده هفتاد» در اقتصاد وجود دارد که براساس این قاعده، اگر هفتاد را تقسیم بر نرخ بهره کنیم تعداد سال‌هایی که اصل وام دو برابر می‎شود به دست خواهد آمد. در این مملکت که نرخ بهره حداقل ۲۰ درصد است اگر ۷۰ را تقسیم بر ۲۰ کنیم بنابراین سه سال و نیم طول می‎کشد که وام اولیه، دو برابر می‎شود لذا بازپرداخت این وام‌ها هم بسیار سخت خواهد شد بنابراین نتیجه می‎گیریم که این تصمیم عاقلانه‎ای نیست.

در برخی از موارد حسابدارها خیلی بهتر از اقتصاددانان عمل کرده‌اند. یکی از آن موارد در زمینه سود علی‌الحسابی است که بانک به سپرده‌گذار می‎دهد. سؤال این است که بانک این سود را جزئی از هزینه‌ها یا سود سرمایه‌گذاری در نظر می‌گیرد؟ اگر هزینه باشد بنابراین ربا محسوب می‎شود. این دقیقاً همانند اوراق قرضه است. در حالی‌که اگر مشارکت کرده بودیم، سود حاصل از فعالیت‌های تولیدی هرگز به حساب هزینه بانک محسوب نمی‎شد لذا وقتی مؤسسات تولیدی، تسهیلاتی را از بانک‌ها دریافت می‎کنند همگی عنوان حقیقی وام ربوی را دارد؛ به همین دلیل است که این مؤسسات در حال ورشکستگی و خارج شدن از صحنه هستند.

منبع: خبرگزاری بین المللی قران کریم

انتهای پیام/

فراخوان همایش تخصصی ملی

از همه اعضاء استانی نهضت، جهت حضور در همایش سالانه نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا دعوت به عمل می‌آید.

همایش ملی نهضت در ۵ و ۶ دی‌ماه سال ۹۸ در اندیشکده یقین برگزار خواهد شد

? مهمان ویژه: استاد حسن عباسی

? ثبت‌نام از طریق آی‌دی تلگرامی: @Reba_info یا شماره تماس ۰۲۱۷۷۴۱۷۶۴۱

? ظرفیت ثبت‌نام محدود است.

امکان اسکان و خوراک مهیا است.


✊ نهضت مردمی ممانعت از جنگ باخدا
Reba.ir

رشد نقدینگی در ایران ۲/۹ برابر کشورهای خاورمیانه

بررسی‌ها نشان می‌دهد در سال ۲۰۱۹ رشد نقدینگی در ایران درحالی حدود ۲۷ درصد بوده که این میزان در منطقه منا (کشورهای عمدتا تولیدکننده نفت در خاورمیانه و شمال آفریقا) حدود ۱۰ درصد، در عربستان ۳ درصد و در عراق ۳/. درصد بوده است.

به گزارش نهضت مردمی ممانعت از جنگ با خدا به نقل از «نود اقتصادی» بررسی‌ها نشان می‌دهد در سال ۲۰۱۹ رشد نقدینگی در ایران درحالی حدود ۲۷ درصد بوده که این میزان در منطقه منا (کشورهای عمدتا تولیدکننده نفت در خاورمیانه و شمال آفریقا) حدود ۱۰ درصد، در عربستان ۳ درصد و در عراق ۳/. درصد بوده است.

به عبارتی دیگر رشد نقدینگی در ایران ۲/۹ برابر میانگین رشد نقدینگی در کشورهای منطقه منا و ۹ برابر عربستان است.

لایحه اصلاح نظام بانکی مورد تایید اسلام نیست

رئیس کل بانک مرکزی: لایحه اصلاح نظام بانکی مورد تأیید علما و فقها قرار گرفته است
همتی: از سال آینده تمام جرایم و سود‌ها بر مبنای بانکداری بدون ربا خواهد بود.

اصلاحیه جدیدی که بر روی نظام بانکی نوشته شده و حاوی ۱۹۹ بند و تعداد زیادی تبصره است،‌ و در بند آخر نوشته شده تمامی مصوبات پیش از این ملغی اعلام می‌گردد. اما نکته جالب اینکه بالاترین و تنها سند حکومتی در مورد اصلاح قانون بانکداری از تعریف مولفه‌ی بدیهی‌ای مانند، بانک، سپرده، بدهی‌های بانکی، سقف بدهی، میزان خلق پول، و شیوه توزیع خالی است و در این موارد سکوت کرده است.
قانون جدید بانکداری به مولفه استقلال بانک مرکزی به شدت نزدیک شده و مصونیت قضایی ایجاد کرده است.

از مشکلات حاد این قانون به بنیاد سکولاریستی آن می‌توان اشاره کرد. این قانون فقیه و قواعد فقهی را ذیل اقتصاد و نظر رییس کل تعریف و تبیین می‌کند و عملا راه اجرا احکام اسلامی را از منظر سکولاریستی می‌داند.

قانون فوق مورد تایید اسلام نبوده و نیست زیرا از لحاظ علمی نه تنها اندک اتقانی ندارد بلکه با عدم تعریف مباحث مهم و زیرساختی‌ای در این میان به گسترش ربا به شیوه‌های جدید دامن می‌زند.

روح سرمایه‌گرایی یا کسب سود حداکثری در این قانون به طور واضحی در تناقض با ذکر و ایمان به آخرت بوده و می‌توان این قانون را سندی دارای حمله به متعلقات ایمان برشمرد.

همچنین این لایحه هیچ نگاهی به سندهای بالادستی خود مانند سند پیشرفت ایران در افق ۱۴۴۴ نداشته و برای این الگوی فرادستی مانع به حساب می‌آید.

یادداشتی بر مصوبه حذف سود و جریمه مرکب

حسین‌زاده بحرینی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، از تأیید مصوبه مجلس درباره حذف سود و جریمه مرکب از تسهیلات بانکی توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام خبر داد.

۱. مجمع تشخیص مصلحت نظام ،‌یک نهاد فراقوه‌ای برای نظارت بر مسیر صحیح تصمیمات است. نکته مهم در این میان نقش نظارت کلان‌نگر و بنیادی این مجمع نسبت به نقش تفکیکی و خرد نگر کمیسیون‌های مجلس است. اما متاسفانه این نقش آنطور که باید و شاید اجرا نشده و صرفا به تحلیل روبنایی قوانین می‌پردازد. این بدان معنا است که مجمع تشخیص مصلحت نظام خروجی مورد توقع را ندارد.

۲. از آنجا که مجمع تشخیص مصلحت نظام یک نهاد جکومتی است، می‌بایست تصمیمات فقهی آن نیز بر پایه فقه حکومتی اتخاذ شود، حال آنکه عدم اشراف کامل به فقه حکومتی و عدم تدوین کامل این فقه، این مجموعه بسیار حساس را در لبه اشکال قرار داده است.

۳. بنا به فرموده امام خامنه‌ای (مدظله) انقلاب اسلامی،‌می‌بایست تبدیل به تمدنی نو بشود. و این بدان معنا است که مجمع تشخیص مصلحت نه تنها باید از گارد ریل مطابقت باشرع آن هم الگوی حکومتی فقه صیانت کند، بلکه می‌بایست، آنچه که می‌تواند مسیر ساخت تمدن نوین را منحرف یا کند کرده را به طور دقیق شناسایی کرده و گارد ریلی برای آن تعریف کند.

۴. مصوبه حذف سود و جریمه مرکب نه تنها به خودی خود دچار اشکالات فراوان است بلکه از آنجا که محیط امنی برای ادامه کار پول بدون پشتوانه و تطهیر باقی عملیات بانکی پدید می‌آورد با گاردریل تمدن نوین برخورد می‌کند.

۵. مراجع بزرگوار در مورد خلق پول و اکل مال به باطل بسیار هشدار داده اند. نیاز است تا قوانین پایه‌ای تر و مهمتری مانند تعریف پول و موضوع خلق نقدینگی زودتر از جزئیاتی مانند سود و جریمه بررسی شوند.

۶. بدانیم که یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های کشورهای متخاصم در کشور هدف تغییر اولویت‌هاست. ابلیس نیز استاد این کار است. آیا ما با تغییر اولویت‌ها و نشناختن اولویت اصلی دچار بازی پیچیده ابلیس شده ایم یا دشمنان کشور؟

صحنه جنگ با خدا نیاز به آرایش صحیحی از نیرو دارد. آن را برهم نزنیم.